De Japanse Duizendknoop-brigade

De Japanse Duizendknoop-brigade is een nieuwe werkgroep van groene vrijwilligers in de IJsselvallei. De Stichting IJssellandschap, beheerder van veel bos- en natuurgebieden rondom Deventer, heeft deze vrijwilligersgroep in het leven geroepen.

Het is bekend dat de Japanse duizendknoop een invasieve plant is die inheemse planten helemaal kan verdringen. Ook IJssellandschap heeft daar veel last van. Daarom is vorig jaar besloten om deze speciale groep van groene vrijwilligers op te richten. Een kleine groep van nu nog 6 vrijwilligers gaat op de terreinen van IJssellandschap de Japanse duizendknoop te lijf.

Dat vraagt toch wel wat uitleg. Een vrijwilligersbrigade alleen voor het bestrijden van één plant, de Japanse duizendknoop, is toch wel bijzonder. Groenbezig.nl ging op onderzoek uit.

De historie van de plant in Europa

Rond 1823 werd de Japanse duizendknoop in Nederland bij de Hortus botanicus in Leiden geïntroduceerd als een mooie sier- en tuinplant. De plant werd daarna inderdaad als tuinplant verkocht, alhoewel al snel duidelijk werd dat het een hardnekkige woekeraar was die veel inheemse planten kon verdringen.

Vanaf 1 januari 2022 kwam het in Nederland tot een verbod op de handel in deze plant. Sinds augustus 2025 geldt er een Europees verbod op de handel, kweek, transport en import van de soort.

Omdat bestrijden zeer moeizaam gaat, worden er in Europa continu nieuwe, innovatieve experimenten uitgevoerd. Maar volgens experts is wel duidelijk dat verwijdering met wortel en tak en dit blijven volhouden, de plant zodanig uitput dat de strijd gewonnen kan worden.

De schoonheid van de Japanse duizendknoop

De situatie op de landgoederen van IJssellandschap

Jet Nieboer van IJssellandschap: “Deze invasieve plant verdringt ook bij ons de inheemse flora en verarmt de biodiversiteit. Ook rukt hij op landbouwgronden op. We zijn eveneens beducht voor schade die de plant kan veroorzaken aan infrastructuur en parken, zoals op landgoed De Haere."

Een paar jaar geleden heeft IJssellandschap daarom een experiment uitgevoerd door varkens in te zetten bij de bestrijding. Boven de grond aten ze alle bladeren en takken keurig op, maar ondergronds bleef de plant gewoon doorgroeien. Zo kon de plant niet afdoende worden bestreden en alleen op een beperkt oppervlak.

Veel experimenten elders om de plant te bestrijden hebben duidelijk gemaakt dat er twee spreekwoorden zijn die in ieder geval van toepassing zijn op het bestrijden van de Japanse duizendknoop:

Met wortel en tak uitroeien
De aanhouder wint

Jet Nieboer vertelt: "Daarom hebben wij in 2025 een pilot gehouden om te zien of wij met vrijwilligers iets zouden kunnen bereiken bij de bestrijding." De pilot slaagde en de 6 vrijwilligers zijn dit jaar begonnen met de bestrijding.

Jet: "Onze groene vrijwilligers zijn volhouders, dus het spreekwoord ‘de aanhouder wint’ is op hen zeker van toepassing.” IJssellandschap heeft er dan ook alle vertrouwen in dat deze nieuwe brigade succesvol zal zijn.

Hebt u ook last van de Japanse duizendknoop? Enkele tips

Graaf de plant zo grondig mogelijk af, inclusief wortel.
Blijf de locatie geregeld inspecteren en verwijder nieuwe scheuten met wortel en al.
Staat de plant vlak op de scheiding met de buren? Dan is het wortelstelsel daar waarschijnlijk ook. Gezamenlijke aanpak is dan aanbevolen.
Zeer belangrijk: de restanten van de plant mogen NIET bij het gft-afval. Via het gft-afval verspreidt de plant zich alleen maar verder. De restanten moeten echt bij het restafval.

Ter verheldering nog enkele foto's van de pilot.